مشاور استاندار هرمزگان و عضو هیات علمی گروه زبان و فرهنگ ملل دانشگاه آزاد اسلامی با تأکید بر اهمیت «مدیریت ادراک» در عرصه روابط بینالملل گفت: در شرایط پیچیده کنونی، دیپلماسی عمومی ایران نیازمند بازتعریف و بهرهگیری از رویکردهای فعال در حوزه ارتباطات و روایت سازی است.
هرمزگان من- احسان محمدی نژاد با اشاره به تغییر ماهیت قدرت در نظام بینالملل اظهار کرد: در جهان امروز قدرت تنها به ابزارهای سنتی یا قدرت سخت محدود نمیشود و «قدرت نرم» که بر شکل دهی به ادراک و برداشت افکار عمومی استوار است، نقش تعیین کنندهای در نتایج کنشهای سیاسی و اجتماعی دارد.
وی با اشاره به تحولات اخیر در عرصه منطقهای و بینالمللی افزود: جنگهای اخیر آمریکا و اسرائیل علیه ایران علاوه بر آثار سیاسی و امنیتی، بر فضای ادراکی در سطح جهانی نیز تأثیر گذاشته است.
در چنین شرایطی اگر ایران نتواند روایت خود را به صورت مؤثر و به موقع در سطح بینالمللی ارائه کند، این امکان وجود دارد که دیگر بازیگران با روایتهای خود تصویری متفاوت یا حتی تحریف شده از ایران ارائه دهند.
این استاد دانشگاه با بیان اینکه یکی از چالشهای مهم در فضای ارتباطات بینالملل «اختلال در شکل گیری ادراک» است، گفت: این اختلال میتواند ناشی از محدودیتهای ارتباطی، جهت دهی رسانه ای یا سوءبرداشتهای فرهنگی باشد. در فضایی که رسانهها و شبکههای اجتماعی با سرعت بالا در شکل دهی به افکار عمومی نقش دارند، مدیریت ادراک به یکی از مؤلفههای اساسی دیپلماسی عمومی تبدیل شده است.
محمدی نژاد ادامه داد: در گذ شته دیپلماسی عمومی بیشتر بر انتقال پیام متمرکز بود، اما در شرایط کنونی مخاطب صرفاً دریافتکننده پیام نیست، بلکه به صورت فعال پیامها را تفسیر و بازتعریف میکند. بنابراین سیاستگذاری در حوزه دیپلماسی عمومی باید علاوه بر مدیریت ارتباطات، بر درک چارچوبهای ذهنی و فرهنگی مخاطبان نیز تمرکز داشته باشد.
وی همچنین با اشاره به برخی رویکردهای محدودسازی ارتباطات در شرایط بحران تصریح کرد: هرچند چنین رویکردهایی ممکن است در کوتاهمدت ملاحظاتی را تأمین کند، اما در بلندمدت میتواند موجب کاهش قدرت تأثیرگذاری در عرصه بینالمللی شود، زیرا در فضای ارتباطی امروز، غیبت در میدان روایتسازی به معنای واگذاری آن به سایر بازیگران است.
عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی هرمزگان با تأکید بر شکل گیری «زیست بوم ارتباطی» در جهان معاصر گفت: دیپلماسی عمومی دیگر صرفاً در اختیار دولتها نیست و نهادهایی مانند دانشگاهها، رسانهها، نهادهای مدنی و حتی فعالان اقتصادی و کاربران شبکههای اجتماعی نیز در شکل دهی به تصویر یک کشور نقش دارند.
وی «اعتماد» را یکی از مهمترین عناصر در مدیریت ادراک دانست و گفت: در فضای ارتباطی امروز، صرف ارسال پیامهای متعدد نمیتواند نگرشها را تغییر دهد. اعتماد زمانی شکل میگیرد که میان گفتار و عمل هماهنگی وجود داشته باشد و ارتباطات به صورت مستمر و شفاف دنبال شود.
محمدی نژاد تأکید کرد: بازنگری در دیپلماسی عمومی ایران باید با پذیرش رقابتی بودن ادراک در عرصه جهانی، تقویت ارتباطات چندلایه با مشارکت بازیگران مختلف و تمرکز بر اعتمادسازی صورت گیرد.
به گفته او، مدیریت ادراک به معنای تحمیل روایت نیست، بلکه ایجاد شرایطی برای شکلگیری فهم متقابل و تقویت اعتماد در عرصه بین المللی است.
انتهای پیام/محمد جواد سالاری