سمنها، بازوان پیشران در شناسایی و رفع آسیبهای اجتماعی هرمزگان
هرمزگان من- نفیسه شیبانی، سرپرست معاونت جوانان ورزش و جوانان استان هرمزگان، در گفتوگویی تفصیلی با نشریه هرمزگان من، مسیر حرفهای خود از سطوح محلی تا مدیریت کلان را تشریح کرد و بر نقش کلیدی سازمانهای مردمنهاد در توسعه متوازن اجتماعی تأکید کرد و گفت: سمنها به دلیل چابکی و ارتباط مستقیم با مردم، خلأ دسترسی به خدمات در مناطق کمبرخوردار را پر میکنند و مسائل پنهان اجتماعی را شناسایی و برای رفع آنها راهکار ارائه میدهند.
برای آغاز، کمی درباره خاستگاه و سیر مسیر حرفهای خود بگویید؛ چگونه از سطوح محلی به کرسیهای مدیریتی استان رسیدید؟
مسیر حرفهای من از شهرستان حاجیآباد و از سال ۱۳۸۶ آغاز شد. در آن دوران، همزمان با تحصیل در رشته حسابداری، فرصت یافتم تا در سطوح مختلف اجرایی از کارشناسی در اداره ورزش و جوانان تا مسئولیت ورزش بانوان و مشاورت امور بانوان شهرستان را تجربه کنم. نگاه من همواره بر این بوده که تخصص مالی در کنار درک میدانی از ورزش، میتواند به مدیریت بهینهتر منابع منجر شود. این تجربه زیسته، از سطوح پایه تا مسئولیتهای کلان در ادارهکل ورزش و جوانان هرمزگان، به من کمک کرد تا درک دقیقتری از نیازهای زیرساختی استان داشته باشم.
شما از سال ۱۳۹۸ مسئولیت معاونت توسعه منابع و پشتیبانی را بر عهده داشتید. در این دوره، چه رویکرد مدیریتی خاصی را دنبال کردید که منجر به کسب رتبههای کشوری شد؟
رویکرد اصلی ما بهینهسازی منابع و تغییر پارادایم در پروژههای عمرانی بود. ما تلاش کردیم از تمرکز بر پروژههای کلان و فرسایشی که اغلب درگیر کمبود بودجه میشدند، به سمت طرحهای زودبازده حرکت کنیم. توسعه فضاهای ورزشی نظیر چمنهای مصنوعی، نمونهای از این استراتژی بود که موجب شد سرانه ورزشی با سرعت بیشتری در اختیار مردم قرار گیرد. کسب رتبه برتر در سطح گروه بندی استان هرمزگان در سال ۱۴۰۰ و موفقیت در ارزیابیهای وزارتخانه طی بازه ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۳، محصول همین نگاه عملیاتی به منابع و انضباط مالی در حوزه پشتیبانی بود.
در حوزه تخصصی سازمانهای مردمنهاد (سمنها)، تحلیل شما از خلأهای موجود در استان هرمزگان چیست؟
سمنها در نظام حکمرانی اجتماعی، حکم دیدهبان را دارند. یکی از مهمترین چالشهای ما در مناطق کمتر برخوردار، بحث دسترسی به خدمات است. ساختارهای رسمی گاهی در رسیدن به دورترین نقاط جغرافیایی دچار کندی میشوند، اما سمنها بهدلیل چابکی و ارتباط مستقیم، این خلأ را پر میکنند. مهمتر از آن، سمنها مسائل پنهان اجتماعی را احصا میکنند؛ آسیبهایی که ممکن است در گزارشهای اداری منعکس نشود، اما تشکلها با حضور میدانی، آنها را شناسایی و برای رفع آنها راهکار ارائه میدهند.
اعتماد عمومی، چالش بسیاری از نهادهای واسط است. تشکلها چگونه میتوانند این سرمایه را در هرمزگان تقویت کنند؟
سرمایه اجتماعیِ سمنها در «اعتمادسازی» نهفته است. مردمِ مناطق کمبرخوردار، سازمانهای مردمنهاد را از جنس خود میدانند و این باعث تسهیل فرآیند آموزش، فرهنگسازی و توانمندسازی (بهویژه در حوزههای ازدواج و اشتغال) میشود. اگر یک سمن بتواند با شفافیت عملکردی و پاسخگویی، اعتماد مردم را جلب کند، میتواند به قویترین بازوی دستگاههای دولتی برای حل مسائل اجتماعی تبدیل شود.
از دیدگاه شما، چه مؤلفههایی یک تشکل را از یک مجموعه غیرموثر متمایز میکند؟
تشکلهای موفق اتفاقی نیستند؛ آنها محصول مدیریت استاندارد هستند. مؤلفههایی که من به عنوان یک الگوی موفق میشناسم عبارتند از:
۱. مأموریت و هدفگذاری شفاف.
۲. ساختار مدیریتی پاسخگو.
۳. توانمندی در شبکهسازی اجتماعی.
۴. برنامهریزی عملیاتی و پرهیز از اقدامات هیجانی و مقطعی.
تنها با داشتن برنامه عملیاتیِ مدون است که یک تشکل میتواند از یک مجموعه داوطلبانه ساده به یک کنشگر اجتماعی مؤثر تبدیل شود.
انتهای پیام/ محمد جواد سالاری
نظرات