چالش های کنترل تنگه هرمزبرای جهان

اسماعیل زارعی فعال رسانه ای:

تنگه هرمز، گذرگاه آبی باریکی که خلیج فارس را به دریای عمان و در نهایت اقیانوس هند متصل می‌کند، نه تنها یک مسیر حیاتی برای حمل‌ونقل دریایی و انرژی جهان به شمار می‌رود، بلکه همواره در کانون تنش‌های ژئوپلیتیکی منطقه‌ای و بین‌المللی قرار داشته است. اهمیت استراتژیک این تنگه، ابعاد اقتصادی آن را با حساسیت‌های سیاسی گره زده و آن را به یکی از نقاط کلیدی در معادلات انرژی و امنیت جهانی تبدیل کرده است.

تنگه هرمز، با عرضی بین ۲۱ تا ۹۵ مایل دریایی، بخش باریکی از آب‌های بین‌المللی است که به طور طبیعی، یکی از پرترددترین مسیرهای آبی جهان محسوب می‌شود. حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد از کل نفت جهان که از طریق دریا منتقل می‌شود، از این تنگه عبور می‌کند که این ویژگی، آن را به «شریان حیاتی» برای اقتصاد جهانی، به‌ویژه کشورهای صنعتی وابسته به واردات انرژی، بدل کرده است.

بخش عمده‌ای از نفت خام و گاز مایع (LNG) صادر شده از کشورهای تولیدکننده در حاشیه خلیج فارس، از جمله عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر، و کویت، از این تنگه عبور می‌کند. اختلال در این مسیر می‌تواند به سرعت منجر به افزایش قیمت انرژی در بازارهای جهانی و ایجاد بحران اقتصادی شود. با آغازجنگ تحمیلی آمزیکایی- صهیونی علیه ایران محدودیت های هوشمند روی این باریکه به اجرا درآمده و به معنای واقعی کلمه، جهان را با چالش عمیق اقتصادی خصوصا در حوزه انرژی مواجه کرده است. طبق گزارش رسانه های بین المللی، کشورهای اروپایی و آمریکایی با کاهش شدید منابع سوخت دست به گریبانند و این دومینوی سقوط ذخائر به تمام کشورها در حال سرایت است.

 علاوه بر انرژی، حجم قابل توجهی از کالاهای تجاری نیز از این مسیر حمل می‌شود که اهمیت آن را برای زنجیره‌های تأمین امنیت غذایی دوچندان می‌کند و چه بسا امروز ما ( فقط با محدود سازی) حلقوم مستکبرترین و گستاخ ترین رژیم جنایتکار صهیونیستی را در قاره آمریکا و خاورمیانه  فشرده ایم و دشمن ترین دشمنان مان را وادار به کرنش و قریب به پذیرش شروط و حقوق حقه مان نموده ایم.

با وجود اینکه بخش‌هایی از تنگه هرمز در آب‌های سرزمینی ایران و عمان قرار دارد، بخشی از آن به عنوان آب‌های بین‌المللی شناخته شده و حق عبور بی‌ضرر (Innocent Passage) برای کشتی‌های تمام کشورها محفوظ است. اکنون پس از گذشت بیش ازسی روز ایستادگی مردم ایران، کمیسیون امنیت ملی مجلس محورهای کلیدی این طرح را با هشت بند اساسی به رای گذاشته است که به شرح ذیل است؛

۱.ترتیبات امنیتی تنگه.

۲. ایمنی ناوبری.

۳. مسائل زیست محیطی.

۴. ترتیبات مالی و نظامات عوارض ریالی.

۵. ممنوعیت آمریکایی ها و رژیم صهیونی برای عبور و مرور.

۶. اِعمال نقش حاکمیتی ایران و نیروهای مسلح.

۷. همکاری کشور محترم عمان در ساختار رژیم حقوقی.

۸. ممنوعیت کشورهای مشارکت کننده در تحریم های یکجانبه علیه ایران.

در مجموع، تنگه هرمز به دلیل موقعیت جغرافیایی و اهمیت اقتصادی‌اش، همواره نقشی محوری در اقتصاد جهانی ایفا کرده و همزمان، عرصه‌ای برای نمایش قدرت، تنش‌های سیاسی و چالش‌های امنیتی در منطقه خلیج فارس بوده است. مدیریت این گذرگاه حیاتی،باید به قدرت نو ظهور و ریشه ای منطقه غرب آسیا یعنی ایران محول شود. ایران اسلامی با توانمندسازی نیروی انسانی و طراحی و تولید جنگ افزارهای بومی و نداشتن وابستگی تسلیحاتی به جهان عرب، قابلیت سیادت و مدیریت این باریکه مهم و استراتژیک و همچنین اسکورت نفتکش‌ها و شناورهای تجاری، تامین امنیت آنهارا دارد.

گذرگاه حیاتی تجارت جهانی

 تنگه هرمز همچنان یکی از مهم‌ترین مسیرهای انتقال انرژی و کالا در جهان است؛ گذرگاهی باریک که بخش قابل توجهی از تجارت دریایی خلیج فارس از آن عبور می‌کند و تحولات سیاسی و امنیتی منطقه همواره توجه جامعه بین‌الملل را به آن معطوف کرده است.

اکنون که  تنگه هرمز تحت کنتزل ونظارت ایران درآمده،آمریکا به تب و تاب عجیبی افتاده است که مهمترین دلیل آن به چالش کشیده شدن صادرات نفت عربستان سعودی است که از این طریق 70درصد صادرات نفت را به شرکا و متعهدین واشنگتن می‌رساند و با این تفاسیر عربستان مجبور است از طریق کانال سوئز و عبور از دماغه نیک و قاره آمریکا، نفت را به مشتریان خود برساند. در این میان سه چالش مهم عبور نفت  عربستان سعودی را تهدید می‌کند. ابتدا هزینه های عوارضی کشور مصر از کانال سوئز و وسعت بسیار باریک این کانال که فقط عبور یک فروند نفتکش VLCC ظرفیت دارد و اگرایران درصدد انهدام حتی یک کشتی داشته باشد عملا این کانال بسته خواهد شد.

دومین خطر، تنگه باب المندب تحت کنترل حوثی های یمن و طرفدار جمهوری اسلامی ایران یک خطر جدی محسوب م‌یشود و هرگاه اراده کنند مانند نیروی دریایی پر ابهت سپاه پاسداران نفتکش ها را به موشک خواهند بست و عملا هیچ دفاعی از عربستان و متعهد امنیتی اش آمریکا ساخته نیست و آمریکا با ناو جرالد فورد و جت های اف 18 هورنت خاطره تلخی از یمنی های سلحشور دارد. آخرین چالش دو برابر شدن مسافت مسیر صادرات نفت عربستان سعودی است که آنهم منجر به صعودی شدن قیمت تمام شده نفت می شود.

تنگه هرمز که ایران و عمان در دو سوی آن قرار دارند، مسیر اصلی خروج نفت و گاز کشورهای خلیج فارس به آب‌های آزاد به شمار می‌رود. بنا بر برآوردهای بین‌المللی، درصد قابل توجهی از صادرات انرژی منطقه از این آبراه عبور می‌کند و همین اهمیت، این تنگه را در کانون نظارت و حساسیت‌های امنیتی قرار داده است. 

تنگه هرمز با وجود پهنای محدود و تراکم بالای تردد، همچنان نقش محوری در تجارت جهانی دارد و هرگونه اختلال در آن می‌تواند  بازار انرژی و زنجیره تأمین بین‌المللی را تحت تأثیر قرار دهد.

ما آمریکا  و شرکای مغرور منطقه ای اش را با استقامت و بهای سنگین  آن را با شهادت امام و مقتدایمان و فرماندهان پر افتخار و پر ابهت سپاه پاسداران و نیروهای جان برکف و مظلوممان پرداخت کردیم و این هزینه سترگ ضامن امنیت کل منطقه و برداشتن سایه طولانی مدت جنگ از سر کشور و در نهایت قدرت اقتصادی و توسعه ای ایران خواهد شد. صبر استراتژیک ایران، نجابت همسایگی و دوری از تنش طی این سالها می بایست قوه عاقله کشورهای حاشیه خلیج فارس را به سمت و سوی اخراج دائمی نیروهای متجاوز آمریکایی که سالیان طولانی اقدام به باجگیری از اعراب به اسم تامین تضمینی امنیت می‌کرد سوق دهد. اکنون کابوس ایران قدرتمند گریبان آمریکا و رژیم صهیونیستی را رها نخواهد کرد و آنها نیک می‌دانند دیگر توان تامین امنیت خود و پایگاهایشان را ندارند چه برسد به تامین امنیت منطقه خلیج فارس..

با یاری خداوند متعال ملت امام حسینی ایران پیروز است.

انتهای پیام/ اسماعیل زارعی